Kỹ năng học và tự học
Hỏi: Em muốn biết ngoài cách học bình thường (đến trường lớp, gặp thầy cô…), em phải học như thế nào mới gọi là học tích cực? Em có thể lựa chọn cách học tích cực nào để học tốt hơn, thành công hơn?
_______________________________
Trả lời: Học tích cực trước hết là phải biết tự học một cách chủ động, sáng tạo. Người chăm học chưa hẳn gọi là học tích cực, nếu chỉ biết chăm chỉ ghi chép, học thuộc. Sự ghi nhớ máy móc, học vẹt được coi là cách học thụ động, ngược với cách học tích cực theo nghĩa trí tuệ.
Cách học tích cực rất đa dạng, nhưng có chung một đặc trưng là khám phá và khai phá. Nếu xét tổng quát, có 4 cách học mang lại cho ta sự khám phá và sự khai phá tối đa. Nói một cách nôm na, dễ hiểu, đó là “4 bất kỳ”:
a/ Học bất kỳ lúc nào: Lúc đang giờ thầy dạy, đang thời gian ôn thi, học là đương nhiên. Người tích cực học cả lúc giao tiếp, lúc dạo chơi… Đó là lúc được học những bài học cuộc sống, rất tự nhiên và cũng nhớ... rất lâu.
b/ Học bất kỳ nơi nào: tại lớp, tại nhà, thư viện, phòng đọc, trên internet,... Ngoài ra, cần học ở những không gian thoáng đạt ngoài thiên nhiên và xã hội như ở ngoài trời, trong công xưởng, chỗ bán hàng, nơi triển lãm…
c/ Học bất kỳ người nào: Không chỉ học ở người thầy chính diện, còn học ở “người thầy” phản diện. Học ở bạn thân và cả người mình không thích, để rút tỉa kinh nghiệm sống. Học ở người thành công, cũng học ở người thất bại, để nghiệm ra nguyên nhân bất thành.
d/ Học bất kỳ nguồn nào: Không chỉ trong sách vở, trên màn hình, còn có rất nhiều nguồn phiong phú và bổ ích không kém. Đó là những kênh thông tin từ báo chí, từ tài liệu khảo, từ giao lưu, từ những người thành công ở ngay xung quanh bạn…
Bốn cách học “bất kỳ” ấy cần được kết hợp liên hoàn. Chúng sẽ giúp ta phát triển trí tuệ và mang lại hiệu quả cao, cả khi học tập mọi bộ môn và khi làm việc trong mọi nghề.
Quang Dương
Nhà Nghiên cứu tâm tý
Ý kiến bạn đọc_______________________________________________________________________________
